Uitleg
Vaak weet je van bepaalde toonsoorten wel het aantal kruisen of mollen. Daarvan kun je het aantal van verwante toonsoorten afleiden, met de regel "samen 7":
- Van een grondtoon naar de mol-versie ervan (bijvoorbeeld C naar Ces): aantal mollen = 7 min het aantal kruizen van de grondtoon. C heeft 0 kruizen, dus Ces heeft 7 mollen (7 - 0 = 7). D heeft 2 kruizen, dus Des heeft 5 mollen (7 - 2 = 5).
- Van een mol-toonsoort naar de kruis-toonsoort van dezelfde grondtoon (bijvoorbeeld Bes naar B): aantal kruizen van de grondtoon = 7 min het aantal mollen. Bes heeft 2 mollen, dus B heeft 5 kruizen (7 - 2 = 5).
Let op
De kruis-versie van een grondtoon (bijvoorbeeld Dis, niet te verwarren met D zelf) volgt niet dezelfde "7 min"-regel — die krijg je juist door er 7 bij op te tellen. Dis heeft dus geen 5 maar 9 kruizen (2 + 7), een theoretische toonsoort die in de praktijk bijna nooit zo genoteerd wordt (meestal schrijf je 'm als Es majeur, met 3 mollen). Alleen bij Cis klopte de min-regel toevallig ook, omdat C zelf 0 kruizen heeft (0 + 7 geeft toevallig hetzelfde als 7 - 0). Dat maakte deze fout in de oorspronkelijke ezelsbrug lastig te zien — terecht opgemerkt in een lezersreactie.