Een ezelsbruggetje is een vuistregel, rijmpje of ander handig trucje om iets te onthouden. Neem bijvoorbeeld de grachten van Amsterdam: met Prinsen Kopen Heren Schoenen onthoud je moeiteloos de volgorde van buiten naar binnen — Prinsengracht, Keizersgracht, Herengracht, Singel. Of hoe een kraan opendraait: DROL, Dicht is Rechtsom, Open is Linksom. Naast dit soort schoolse ezelsbruggen staan hier ook talloze algemene ezelsbruggen, over bijvoorbeeld het weer, het verkeer en de tijd.
Waar komt het woord "ezelsbruggetje" vandaan?
Het woord duikt al op in 1682, oorspronkelijk als hulpmiddel om de middenterm van een syllogisme te vinden — een logische redenering die uit twee premissen (de hoofdstelling en de bijstelling) en een conclusie bestaat. Een beetje droge kost misschien, maar er zijn ook leukere verklaringen in omloop:
Verklaring 2: de ezel als bruggenbouwer
De ezel wordt van oudsher veel gebruikt in de bergen. Zonder hoogtevrees stapt hij over de smalste randjes en richeltjes. Om de tocht wat korter te maken, legde men weleens planken over ravijnen — een letterlijke ezelsbrug dus: een kortere weg naar je bestemming.
Verklaring 3: de ezel die niets vergeet
"Een ezel stoot zich in het algemeen geen tweede keer aan dezelfde steen." De ezel zou zo goed onthouden waar de stenen liggen, dat hij er de volgende keer feilloos omheen loopt — vermoedelijk door goed op te letten waar iets opvallends in de omgeving ligt. Precies zoals een ezelsbruggetje jou helpt onthouden.
Verzin er zelf maar eens een
Cabaretier Herman Finkers klaagde ooit over zijn slechte geheugen: "Mijn voorletters zijn bijvoorbeeld E.B. Nou, probeer daar maar eens een ezelsbruggetje voor te vinden" (spring naar 2'18").
Let op!
Ezelsbruggen zijn geheugensteuntjes, geen gegarandeerd correcte bron. We proberen (ook met behulp van Claude AI) alles te controleren, maar weten zelf ook niet alles — er kan weleens een foutje in zitten, dus blijf altijd zelf even nadenken. Vond je een ezelsbrug die niet klopt, of wil je er zelf een aanvullen? Laat het ons weten.
Op zoek naar Engelstalige ezelsbruggetjes? Kijk eens op www.mnemonic-device.com.