Uitleg
Dit zijn de "Wechselpräpositionen" (wisselvoorzetsels): an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen. Op de melodie van Vader Jakob te zingen.
Ze krijgen de 4e naamval (Akkusativ) als er beweging is (vraag: wohin? — waarheen?), en de 3e naamval (Dativ) als er geen beweging is (vraag: wo? — waar?).
Alternatieven
- In dem 3. Fall stehen sie dann, wenn man fragen kann: wo? oder wann?
Let op: figuurlijk gebruik
De wo/wohin-regel geldt voor plaatsbepalend gebruik. Bij figuurlijke, niet-plaatsbepalende uitdrukkingen bepaalt het werkwoord de naamval, niet de wo/wohin-vraag:
- über heeft in figuurlijk gebruik een sterke voorkeur voor de Akkusativ, ook zonder beweging: über etwas sprechen/reden/diskutieren (over iets praten), en ook temporeel: über das Wochenende (gedurende het weekend).
- auf heeft geen vaste voorkeur — dat hangt af van het werkwoord: warten auf en sich freuen auf (verheugen op) nemen Akkusativ, maar beruhen auf en basieren auf (berusten/gebaseerd zijn op) nemen juist Dativ.
Bij twijfel over plaatsbepalend gebruik blijft de standaardregel (wo? = Dativ, wohin? = Akkusativ) het uitgangspunt.